ดาวเสาร์เปลี่ยนสีที่ขั้วเหนือ แต่ยังไม่มีใครรู้แน่ชัดว่าเกิดขึ้นได้อย่างไร

ดาวเสาร์เปลี่ยนสีที่ขั้วเหนือ แต่ยังไม่มีใครรู้แน่ชัดว่าเกิดขึ้นได้อย่างไร

ภาพเปรียบเทียบขั้วเหนือของดาวเสาร์

NASA เผยภาพจากยาน Cassini เปรียบเทียบกันของขั้วเหนือของดาวเสาร์เมื่อเดือนพฤศจิกายนปี 2012 เทียบกับเดือนกันยายนปี 2016 แสดงให้เห็นว่ามีการเปลี่ยนสีจากน้ำเงินเทาเป็นเหลืองอ่อน แต่ยังไม่มีข้อสรุปถึงสาเหตุอย่างแน่ชัด

ดาวเสาร์เปลี่ยนสี เกิดขึ้นได้อย่างไร?

ในตอนนี้นักวิทยาศาสตร์กำลังสืบหาสาเหตุที่แท้จริงของการเปลี่ยนสีที่ขั้วเหนือของดาวเสาร์นี้ โดยเบื้องต้นสันนิษฐานว่า วงหกเหลี่ยมที่ปรากฏขึ้นบนขั้วเหนือคือกระแสลมความเร็วสูง (Jetstream) อาจเป็นสาเหตุที่ทำให้อนุภาคของก๊าซที่อยู่ภายนอกไม่สามามารถเข้ามาสู่พื้นที่ขั้วเหนือนี้ได้

ภาพเปรียบเทียบขั้วเหนือของดาวเสาร์ (บน) เดือนพฤศจิกายนปี 2012 (ล่าง) เดือนกันยายนปี 2016
ภาพเปรียบเทียบขั้วเหนือของดาวเสาร์ (บน) เดือนพฤศจิกายนปี 2012 (ล่าง) เดือนกันยายนปี 2016 (ภาพโดย: NASA)

ในระหว่างที่ฤดูหนาวบนขั้วเหนือของดาวเสาร์มาเยือน ซึ่งกินเวลาตั้งแต่เดือนกันยายนปี 1995 ไปจนถึงเดือนสิงหาคมปี 2009 บรรยากาศของขั้วเหนือนี้ปราศจากละอองอนุภาคที่เกิดจากปฏิกิริยาเคมีเชิงแสง (photochemical) ซึ่งเกี่ยวข้องกับแสงจากดวงอาทิตย์กับชั้นบรรยากาศ จากนั้นดาวเสาร์ได้เข้าสู่ช่วงที่เวลากลางวันเท่ากับกลางคืน (equinox) ไปในเดือนสิงหาคมปี 2009 ทำให้ชั้นบรรยากาศในขั้วเหนือนี้โดนแสงอาทิตย์อย่างต่อเนื่อง ทำให้เกิดละอองอนุภาคต่างๆ และสะสมมาตั้งแต่นั้น ก่อให้เกิดหมอกในชั้นบรรยากาศอย่างที่เห็น

อีกหนึ่งสาเหตุที่เป็นไปได้คือ การเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิของแสงอาทิตย์และกระแสลม ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงการไหลเวียนของกระแสลมบนชั้นบรรยากาศ ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของสีบนขั้วเหนือ

คำตอบอาจแน่ชัดขึ้นในอนาคต

ยาน Cassini ถูกส่งขึ้นไปบนดาวเสาร์ตั้งแต่ปี 2004 และจะสิ้นสุดภารกิจในเดือนกันยายนปี 2017 ดังนั้นนักวิทยาศาสตร์จะทำการศึกษา เก็บข้อมูลเพิ่มเติมจากยาน Cassini เพื่อหาสาเหตุการเปลี่ยนแปลงของสีบนดาวเสาร์นี้ให้แน่ชัดมากยิ่งขึ้นจนจบภารกิจของยาน

ภาพจำลองการโคจรรอบดาวเสาร์ของยาน Cassini
ภาพจำลองการโคจรรอบดาวเสาร์ของยาน Cassini

อ้างอิง: NASA, Space.com

เขียนโดย

Nattakorn Leardthanapaichit

นิสิตภาควิชาเทคโนโลยีทางภาพและการพิมพ์ กำลังสนุกกับการพบปะผู้คน ชื่นชอบการถ่ายรูปเป็นพิเศษ
   
Tags: , , , , ,