ในน้ำทะเลหนึ่งหยด มีสิ่งเล็กๆ มากมายที่คุณจะต้องอึ้ง!!!

ในน้ำทะเลหนึ่งหยด มีสิ่งเล็กๆ มากมายที่คุณจะต้องอึ้ง!!!

“เมื่อใจมันเซ ทะเลคือจุดหมาย” คือคติประจำใจของหลายคนที่กำลังอกหัก อยากจะหนีไปไกลๆ แล้วลงไปแช่ น้ำทะเล ใสๆ เพื่ออยู่กับตัวเองคนเดียวสักพัก แต่รู้หรือไม่ว่า การทำอย่างนั้น ไม่ได้ทำให้คุณได้อยู่คนเดียวหรอก เพราะขณะที่คุณยืนแช่น้ำทะเลอยู่นั้น ยังมีเพื่อนที่คุณไม่อาจมองเห็นได้ วนเวียนอยู่รอบตัวคุณ และไม่ได้มีแค่ตัวสองตัวนะครับ แต่มีมากจนนับไม่ถ้วนเลยทีเดียว แน่นอนว่า มันคงจะไม่ใช่กุ้งหอยปูปลาแน่นอน (และไม่ใช่ผีพรายน้ำด้วยนะ ตึ่งโป๊ะ!)

เรากำลังว่ายน้ำทะเลกับอะไรบ้าง?

ก่อนอื่น ขอเริ่มต้นด้วยภาพที่เคยเป็นกระแสอยู่บนเฟซบุ๊กเมื่อเดือนที่แล้ว ก็คือ ภาพนี้… แต่นแต๊นนน

น้ำทะเล 1 หยด

ภาพนี้เป็นภาพของน้ำทะเลเพียง 1 หยด ซึ่งนำมาส่องกล้องจุลทรรศน์ด้วยกำลังขยายประมาณ 25 เท่า ถ่ายโดย  David Liittschwager ช่างภาพของ National Geographic // เชื่อว่าหลายคนคงจะเริ่มขนลุกแล้วว่า สัตว์ประหลาดพวกนี้มันคือตัวอะไร !!! ช่างภาพ David ได้ระบุว่า ในนี้มีสิ่งมีชีวิตประมาณ 7 ชนิด ซึ่งเราจะขอเล่าตามแผนภาพประกอบรูปถ่ายที่ David เค้าทำออกมาละกันนะครับ

น้ำ 1 หยดทะเล

  1. Crab Larvae 

หรือตัวอ่อนปูนั่นเอง เมื่อปูฟักออกมาจากไข่ก็จะเป็นตัวอ่อนที่ขนาดเล็กมาก จนถือว่าเป็นแพลงก์ตอนสัตว์ได้ ล่องลอยไปตามทะเลและค่อยๆ เติบโตจนเป็นปูโตเต็มไวแบบที่เราเห็นกัน แต่แน่นอนว่าตัวอ่อนที่ขนาดเล็กก็จะกลายเป็นอาหารของปลาที่กินแพลงก์ตอนเป็นอาหารเช่นกัน

Larval-Crab
ตัวอ่อนปู (ภาพจาก anotheca)

2. Cyanobacteria

มีชื่อเก่าว่า สาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงิน เพราะแต่เดิมถูกเข้าใจว่า เป็นสาหร่าย ซึ่งจัดอยู่ในกลุ่มโปรติสต์ แต่ตอนหลังค้นพบว่า มีลักษณะเซลล์เป็นโปรคาริโอต ซึ่งคล้ายกับแบคทีเรียมากกว่า จึงตั้งชื่อใหม่เป็น ไซยาโนแบคทีเรีย ซึ่งพบได้ทั่วไปทั้งน้ำจืดและน้ำทะเล เป็นแบคทีเรียชนิดเดียวที่สังเคราะห์ด้วยแสงได้เหมือนพืช ทำให้มหาสมุทร ซึ่งมีไซยาโนแบคทีเรียพวกนี้อยู่หลายแสนล้านตัว เป็นแหล่งกำจัดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ไม่แพ้ในป่าใหญ่ๆ เลย  เจ้าพวกนี้มีอยู่หลายชนิด หลายหน้าตา ตัวอย่างในรูปข้างบนเป็นเกลียวๆ ก็มีหลายชนิดที่เป็นเกลียว จึงอาจจะระบุชนิดเลยไม่ได้นะครับ

SpIrulina
Spirulina ก็เป็นหนึ่งในไซยาโนแบคทีเรียที่รูปร่างเป็นเกลียว (ภาพจาก spirulina.com.au)

3. Diatoms

ไดอะตอมเป็นโปรติสต์ขนาดเล็กมาก และถูกนับเป็นแพลงก์ตอนตลอดชีวิต มีลักษณะพิเศษคือมีการสะสมซิลิกาไว้ในเซลล์ เมื่อไดอะตอมตายก็จะลงไปทับถมเป็นหินที่ก้นทะเล สามารถใช้ประโยชน์ในทางอุตสาหกรรม ใช้ทำยาสีฟัน หรืออาจทับถมเป็นแหล่งน้ำมันก็ได้

diatom
Diatom หน้าตาต่างๆ (ภาพจาก Microscopy-UK)

4. Copepod

เป็นสัตว์ขนาดเล็กมาก จนนับเป็นแพลงก์ตอนได้ จัดอยู่ในกลุ่ม Crustecean ซึ่งเป็นกลุ่มเดียวกับพวกกุ้งกั้ง

Copepod
Copepod (ภาพจาก Warrenphoto.)

5. Chaetognatha

หรือที่รู้จักในชื่อ หนอนลูกศร (Arrow Worm) เป็นสัตว์ขนาดเล็กระดับแพลงก์ตอน บางรายงานอ้างว่าสามารถสร้างพิษที่สามารถทำให้เหยื่อของมันเป็นอัมพาตก่อนถูกจับกินได้ด้วย แต่พิษขนาดน้อยมากจนไม่ระแคะระคายผิวคนเลยแม้แต่น้อย

Chaetognatha
Chaetognaths (ภาพจาก wikipedia.org)

6. ไข่ปลา

ไม่ได้พิเศษพิสดารอะไรครับ ก็แค่ ไข่ปลาธรรมดาๆ ที่ล่องลอยในทะเล ~

Fish-eggs
ไข่ปลา (ภาพจาก mthai)

7. Marine Worm

หรือ หนอนทะเล เป็นสัตว์ขนาดเล็กที่ล่องลอยไปมาในทะเล

Marine-worm
Marine Worm (ภาพจาก Mthai)

ไม่ได้อยู่ในหนึ่งหยดเมื่อกี้ แต่แถมให้…!!! :

  • Chrysophytes หรือ สาหร่ายสีทอง

เป็นโปรติสต์พวกสาหร่ายชนิดหนึ่ง มีสีเหลืองทอง สังเคราะห์ด้วยแสงได้ โดยจะลอยเป็นแพลงก์ตอนพืชบนผิวน้ำทะเล บางชนิดจะอยู่รวมกันเป็น Colony และสร้างเกราะป้องกันกลุ่มตัวเองได้ด้วย

สาหร่ายทอง
สาหร่ายสีทอง ( ภาพจาก student.nu.ac.th)
  • Dinoflagellates

ไดโนแฟลกเจลเลต เป็นแพลงก์ตอนพืชพวกโปรติสต์ชนิดหนึ่ง มีสีเขียว เหลือง น้ำตาลหรือแดง ซึ่งมีอยู่ทั่วไปในทะเลตามธรรมชาติและเป็นแหล่งอาหารของปลา แต่เมื่อใดก็ตามที่ทะเลบริเวณนั้นมีสารบางอย่างที่เป็นอาหารของแพลงก์ตอนนี้ มากเกินไปจนเสียสมดุล อันเกิดจากโรงงานอุตสาหกรรมหรือการประมง จะทำให้ไดโนแฟลกเจลเลตเจริญเติบโตได้มากผิดปกติ (Bloom)  จนเห็นทะเลบริเวณนั้นเป็นสีแดง-น้ำตาล เรียกว่าปรากฎการณ์ขี้ปลาวาฬ หรือ Red Tides ซึ่งทำให้ปลาและสิ่งมีชีวิตบริเวณนั้นตายเป็นจำนวนมาก

red tides
ปรากฎการณ์ Red Tides (ภาพจาก lovethespecies.com)

 

  • แพลงก์ตอนเรืองแสง

แพลงก์ตอนบางชนิด สามารถเรืองแสงออกมาได้ เมื่อเกิดการบลูมแล้ว ก็อาจทำให้ทะเลบริเวณนั้นเรืองแสงได้ เรียกว่าปรากฎการณ์ Bioluminesense…

ไปอ่านต่อได้ที่ ทะเลเรืองแสง ละอองดาวบนผืนทราย

แพลงก์ตอนพวกนี้จะกินเรามั้ย? หรือถ้าเรากลืนน้ำทะเลเข้าไปล่ะ!?

หลายคนอาจจะเริ่มไม่มั่นใจว่าจะยังไปเล่นน้ำทะเลอยู่ดีมั้ย ก็เล่นมีสัตว์ประหลาดมากมายในทะเลขนาดนี้ นี่แค่น้ำทะเลหยดเดียวด้วย แล้วถ้าทั้งทะเลล่ะ ก็ต้องมีแพลงก์ตอนหลากหลายชนิดและเยอะกว่านี้แน่นอน แต่…

แพลงก์ตอนรวมทั้งสัตว์เล็กๆ ในทะเลเหล่านี้ ไม่ได้ทำอันตรายอะไรกับคนเลย

เพราะด้วยขนาดที่เล็กมาก จะกัดหรือหลั่งสารมาทำอะไรเราก็คงไม่ได้ ยกเว้นในกรณีที่มีอาการแพ้แพลงก์ตอนในทะเล อาจมีผื่นแดงขึ้นบ้างถ้าโดนน้ำทะเลเข้า ก็ให้ล้างตัวให้สะอาดแล้วทานยาแก้แพ้ หลีกเลี่ยงการไปเล่นน้ำทะเลในบริเวณนั้นอีก ก็ไม่มีอันตรายใดๆ แล้วครับ ส่วนการกลืน หรือสำลักน้ำทะเลที่มีแพลงก์ตอนพวกนี้เข้าไป น้ำลาย น้ำย่อย น้ำมูกและสารคัดหลั่งต่างๆ ในร่างกายเราจะจัดการกับมันก่อนที่มันจะทำอะไรเราได้อยู่แล้วครับ โดยปกติมีรายงานอาการหรือโรคที่เกิดจากแพลงก์ตอนน้อยมากๆ จนเกือบจะไม่มีอยู่แล้ว ดังนั้นไม่ต้องเป็นห่วงมากไปครับ

ถึงตรงนี้ เชื่อว่าทุกคนคงจะรู้จักและเข้าใจเพื่อนตัวน้อยที่ล่องลอยอยู่ในทะเลรอบๆ ตัวเราแล้ว ตอนนี้ก็ไม่ต้องตกใจเกินจนไม่กล้าเล่นน้ำทะเลนะครับ เพราะแพลงก์ตอนพวกนี้ เค้าเป็นเพื่อนเรา ถ้าไปเที่ยวทะเลคราวหน้า แล้วกำลังมีปัญหาชีวิตอะไรอยู่ ลองคุยกับเพื่อนแพลงก์ตอนพวกนี้ดูสิครับ เผื่อจะได้คำตอบหรือทางแก้ปัญหาบางอย่างก็ได้ อิอิส์…~

อ้างอิง: เอกสารประกอบการสอนวิชาชีววิทยาทั่วไป 1 – คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, wikipedia.org [Protista, Algae, Plankton, Diatoms, Chaetognatha, Copepod, Red tide] , eol.org, MThai.com protistakingdom

เขียนโดย

Chananwat Kortheerakul

"Microbiology Student / 42nd colony / BCC'162 / CU'99 / Writer and Dreamer"
Tags: , , , , , , , , , ,