“ขนมควันทะลัก” กับอันตรายที่บางคนเข้าใจผิดของ “ไนโตรเจนเหลว” !

“ขนมควันทะลัก” กับอันตรายที่บางคนเข้าใจผิดของ “ไนโตรเจนเหลว” !

ขนมไนโตรเจนเหลว

ในปัจจุบัน มีตลาดมากมายในประเทศไทยที่มักจะขายขนมแปลกๆ และหนึ่งในขนมที่กำลังได้รับความนิยม คือ “ขนมควันทะลัก” ซึ่งเป็นขนมลักษณะเป็นก้อนสีต่างๆ ราดด้วยวิปครีมและซอสรสชาติต่างๆ แต่ที่สำคัญก็คือ เจ้าขนมนี้ ถูกแช่ในของเหลวที่มีควันพวยพุ่งออกมา เมื่อทานเข้าไปแล้ว จะมีควันพวยพุ่งออกมาจากปากและจมูก ทำให้ผู้คนมีความตื่นเต้นและสนใจเป็นอย่างมาก จนกระทั่ง มีผู้สงสัยว่า ทั้งของเหลว และควันเหล่านี้ อันตรายหรือไม่!?! วันนี้ เราจะมาแยกดูว่า อะไรอันตราย และอะไร ไม่อันตรายกันครับ

ln2

น้ำวิเศษที่มีควันพวยพุ่ง คืออะไร!?!

ของเหลวที่มีลักษณะใส มีควันพวยพุ่งออกมา นั่นคือ ไนโตรเจนเหลว หรือ Liquid Nitrogen ซึ่งเจ้าของเหลวนี้คือการที่นำ “ไนโตรเจน” ที่เรารู้จักกันดีว่า เป็นธาตุชนิดหนึ่ง ซึ่งก๊าซไนโตรเจน พบอยู่ในบรรยากาศ หรืออากาศที่เราหายใจเข้าไปถึง 78% นั่นเอง นำมาให้อยู่ในสภาวะของเหลว ซึ่งการที่จะทำให้ไนโตรเจนอยู่ในของเหลวนั้น จะต้องผ่านการกลั่นตัวให้เป็นของเหลวที่อุณหภูมิที่เย็นมากๆ (จากที่เคยเรียนมาในชั้นประถม สสารจะมี 3 สถานะ คือ ของแข็ง ของเหลว และก๊าซ ซึ่งก๊าจจะมีอุณหภูมิสูงที่สุด โดยแต่ละสสารจะมี จุดเดือด และจุดหลอมเหลวที่ต่างกัน) ซึ่งมีจุดเดือด (จุดระหว่างสถานะของเหลวและก๊าซ) ที่อุณหภูมิ −195.8 องศาเซลเซียส ซึ่งเป็นอุณหภูมิที่เย็นมากๆเลยทีเดียว

ถ้าจะยกตัวอย่างความเย็นของมันละก็ เราจะพบเห็นการทดลองที่นำดอกไม้ไปแช่ในไนโตรเจนเหลวและทุบ ทำให้ดอกไม้แตกเป็นเสี่ยงๆเหมือนกระจกเลยทีเดียว เป็นเพราะว่า ของเหลวนี้มีอุณหภูมิที่ต่ำมากทำให้น้ำในดอกไม้กลายเป็นน้ำแข็งนั่นเอง! ด้วยความเย็นดังกล่าว ทำให้ไนโตรเจนเหลว มักถูกนำมาใช้ในอุตสาหกรรมต่างๆ รวมไปถึงอุตสาหกรรมอาหาร จะมีอาหารที่ผ่านกระบวนการทำอาหารโดยใช้ไนโตรเจนเหลวอยู่มากมาย เช่น Dippin’ Dot Ice Cream หรือ ค็อกเทลบางชนิด ที่มีการผสมไนโตรเจนเหลวลงไปด้วย นั่นรวมไปถึง “ขนมควันทะลัก” ที่เรากำลังพูดถึงในบทความนี้เช่นกัน

ln3

แล้วควันที่พุ่งออกมาคืออะไร?

หากพูดถึงไนโตรเจนเหลวแล้วละก็ คนที่รู้จักมักจะเห็นภาพเป็นควันที่ออกมาจากของเหลว ซึ่งควันนั้น ไม่ได้เกิดจากความร้อนแต่อย่างใด เพราะควันเหล่านี้ เกิดจากการรวมตัวของก๊าซไนโตรเจนและไอน้ำที่หนาแน่น ทำให้เกิดเป็นควันสีขาวพวยพุ่งออกมา ซึ่งควันนี้ จะลอยตัวในที่ต่ำ ไม่ได้พุ่งสูงขึ้นไปเหมือนควันไฟหรือไอน้ำที่เกิดจากความร้อน ซึ่งควันเหล่านี้ถูกนำมาใช้ในการแสดงต่างๆ ที่เราเคยเห็น โดยควันจาก “น้ำแข็งแห้ง” หรือ “Dry Ice” ก็ใช้หลักเดียวกันนี้เช่นกัน เพียงแต่เป็นก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่รวมกับไอน้ำนั่นเอง

ln4

“ขนมควันทะลัก” อันตรายหรือไม่!?!

ในส่วนนี้ ผมขอสรุปเป็น Checklist ข้อๆเลยว่า จริงๆ ส่วนใด ที่อันตราย และส่วนใด ที่ไม่อันตราย เรามาเริ่มกันที่…

  • ควันที่พุ่งออกมา ควันที่พุงออกมานี้ อย่างที่ได้กล่าวไว้ข้างต้น ว่าเป็นก๊าซไนโตรเจนรวมกับไอน้ำที่เข้มข้น ซึ่ง ก๊าซไนโตรเจน เป็นก๊าซใส ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น ไม่สามารถติดไฟได้ และไม่มีพิษ พบได้ในบรรยากาศอยู่แล้ว ซึ่งมีมากที่สุดถึง 78% และไอน้ำเอง ก็ไม่ได้เป็นอันตรายอย่างใด แม้ว่าก๊าซไนโตรเจนที่ได้จะทำให้ปริมาณออกซิเจนลดลงก็ตาม แต่ด้วยปริมาณเพียงเล็กน้อยในขนม และพื้นที่ที่มีอากาศถ่ายเทสะดวก จะไม่อันตราย จึงสรุปได้ว่า ควันที่พุ่งออกมาจากตัวขนมนั้น ไม่อันตราย!
  • ตัวขนมที่โดนของเหลว ตัวขนมเองที่โดนไนโตรเจนเหลวนั้น จะแข็งตัวและกรอบทันที เพราะอุณหภูมิที่ต่ำมากๆของไนโตรเจนเหลว ทำให้น้ำที่เป็นส่วนประกอบในขนมนั้นเป็นน้ำแข็ง ทำให้กรอบและเย็น ซึ่ง ถ้ามองเพียงตัวขนม แล้วละก็ มันก็คือขนมชิ้นเดิม เพิ่มเติมคือกรอบมากๆนั่นเอง (ถ้าไม่มีตัวไนโตรเจนเหลวเหลืออยู่) จึงถือว่า ไม่อันตราย!
  • การแช่ขนมในไนโตรเจนเหลว การแช่ขนมในไนโตรเจนเหลว ถือเป็นกระบวนการการทำอาหารอย่างหนึ่งซึ่งได้รับความนิยมแพร่หลายในอุตสาหกรรมอาหาร เป็นการทำให้อาหารเย็นและกรอบ ซึ่งการแช่อาหารในไนโตรเจนเหลวนี้ ไม่อันตราย!
  • ตัวไนโตรเจนเหลว ไนโตรเจนเหลวนี้ เป็นของเหลวที่อุณหภูมิต่ำมากๆ ซึ่งอุณหภูมิที่เย็นสุดขั้วนี้ แม้ว่ากับอาหารจะไม่อันตราย แต่ถ้าหากสัมผัสกับผิวหนังของเราแล้วละก็ อุณหภูมิในระดับนั้น สามารถทำให้เกิดการ Frostbite ได้! ซึ่งนั่นหมายถึง หากเรารับประทานขนมควันทะลัก แล้วซดน้ำไนโตรเจนเหลวเข้าไปด้วย หรือขนมที่มีของเหลวนี้อยู่ ยังระเหยไม่หมดละก็ อันตราย จะมาจากอุณหภูมิที่เย็นสุดขั้วแบบนี้แน่นอน!

ln5

อันตรายจากการทาน “ไนโตรเจนเหลว”

ไนโตรเจนเหลวนี่แหละ คือตัวร้ายของจริงในขนมควันทะลัก ด้วยความเย็นสุดขั้วของมัน ทำให้สามารถเป็นอันตรายกับทั้งผู้บริโภค และผู้ผลิตขนมชนิดนี้! โดยหาผู้บริโภครับประทานตัวไนโตรเจนเหลวเข้าไปแล้วละก็ ความเย็นของมันจะทำให้เกิดอันตรายอย่างมากกับเนื้อเยื่อตามช่องทางเดินอาหารได้ เคยมีกรณีที่หญิงสาวดื่มน้ำค๊อกเทลที่ผสมไนโตรเจนเหลว หลังจากดื่มเพียงไม่กี่วินาที เธอก็ปวดท้องเป็นอย่างมาก และเกือบถึงตายเลยทีเดียว แพทย์ต้องผ่าเอากระเพาะอาหารของเธอออกเพื่อรักษาชีวิตเธอไว้ ซึ่งนั่นคงจะไม่ดีแน่ หากเป็นเราที่ทานไนโตรเจนเหลวเข้าไปโดยไม่รู้ตัว จากขนมฮิปๆถ้วยหนึ่ง

ส่วนคนขาย ก็เกิดอันตรายได้เช่นกัน โดยหากมือของคนขายสัมผัสกับไนโตรเจนเหลวละก็ จะทำให้เนื้อเยื่อผิวหนังของคนขายได้รับอันตราย เกิดอาการที่เรียกว่า Frostbite หรือถ้าแปลตรงตัวก็คือ “ความเย็นที่กัดผิวหนัง” นั่นเอง ซึ่งอาการนี้คือการเจ็บปวดและการบวมจากน้ำเหลืองบนผิวหนังของเรานั่นเอง แต่นั่นก็ไม่ได้หมายความว่า จะสัมผัสไม่ได้เลย…

ln6

“ไนโตรเจนเหลว” สัมผัสได้ ไม่อันตราย?

แม้ว่าอุณหภูมิที่เย็นสุดขั้วนี้ จะทำให้มือพุงพองได้ แต่ ไนโตรเจนเหลวจะไม่ได้ทำอันตรายกับมือตั้งแต่แรกสัมผัส เพราะอุณหภูมิที่ผิวหนัง ต่างจากอุณหภูมิของเหลวเป็นอย่างมาก ทำให้เกิดปรากฏการณ์ที่มีชื่อว่า Leidenfrost Effect ซึ่งจะทำให้ตัวของเหลวกลายเป็นไอ แล้วไอนั้นผลักตัวของเหลวให้ลอยเหนือพื้นผิวที่อุณหภูมิสูงกว่ามาก ทำให้ผิวหนังไม่ได้สัมผัสกับไนโตรเจนเหลวโดยตรง หรือที่เคยเห็นกันง่ายๆ หากเราหยดน้ำลงบนกระทะร้อนๆแล้วละก็ น้ำจะวิ่งไปรอบกระทะ โดยไม่ได้สัมผัสกระทะ จนระเหยหมดไป แต่ ถ้าหากทิ้งไนโตรเจนเหลวไว้บนผิวหนังนานๆแล้วละก็ ของเหลวจะสัมผัสกับผิวหนัง และเราก็จะได้ Frostbite ติดไม้ติดมือกลับไปแน่นอน!

ln7

การรับประทานขนมชนิดนี้ จะปลอดภัย หากรอให้ไนโตรเจนเหลวระเหยออกไปให้หมดเสียก่อนแล้วจึงรับประทานอย่างเอร็ดอร่อยและมีความสุขกลับบ้านไป แต่หากรับประทานทั้งไนโตรเจนเหลวแล้วละก็ อาจจะได้ไปโรงพยาบาลแทนนะครับ ยังไง ก็ทานกันอย่างระวังๆ และใช้ความรู้วิทยาศาสตร์ ทำให้ตัวเองปลอดภัยกันนะครับ ด้วยความปรารถนาดีจาก soscity ^^

อ้างอิง: About Education – Liquid Nitrogen, About Education – Leidenfrost Effect, The Guardian

เขียนโดย

Nawapol Chuamvarasart

Writer @ /soscity/ - Producer, Director, Creative, Editor, MC @ /soscity/TV/ - SciRunners - Film Director @ SCIREN - คนนอนขี้เกียจ @ บ้าน CSCU#23 , SCCU#82, BCC#162, Show the world what I can do since 1997
 
Tags: